| ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
HABER ARAEN ÇOK OKUNANLAR |
Sarıyar Kasabası Düğün Adetleri Gelebekler Ve Kültür
Gelin alma perşembe olduğunda davulcular SARIYAR KASABASI GELENEKLER VE KÜLTÜR - EVLENME VE DÜĞÜN ADETLERİ
Sarıyar Baraj Gölünde harika bir gezinti keyfini yaşamanız Sarıyar Kasabasını ziyaret etmenizden geçer. Baraj Gölünün nefis güzellikleri,sadece göl alanı olmakla kalmaz, zengin çeşitlilik içeren orman örtüsü sizlere doğal av ortamı sunar, kanyonlarda doğa harikaları olan oluşumları görmeniz olasıdır. Fotoğraf : Durhan GÜLHAN DÜĞÜN Gelin alma perşembe olduğunda davulcular pazartesi ikindi vakti,pazar olduğunda cuma akşam üzeri Sarıyar'a gelirler.Sarıyar'a bir km kala davullarını çalarak köye girerler.Meydan da kısa bir fasıl yaptık tan sonra boş bir eve yerleştirilirler.Düğün boyunca yemekleri oğlan evi tarafından verilir. Davulcuların geleceği akşam Sarıyar'da boş bir binanın altına (büyük bir ahır veya samanlık olabilir) hazırlanan tüm çeyiz asılır.(şimdi evlerde asılır)Sabah yük gider.Okuyucu kadın kadınları kız başına çağırır.Önde dünürcüler arkada diğer kadınlar çeyiz asılı yere gidilir.Kız başında kızın başına kına yakılır,oynanır pilav ye nir.Yatsı namazın dan sonra köyün meydanında yakılan ateşin başına çıkıp çalmaya başlayan davulcuları çocuklar toplanıp seyre koyulurlar.Çok geçmeden kahveden çıkan erkekler gelir,meydan yerinin et rafına yerleştirilen ağaçlar üzerine otururlar.Bu sırada çalgıcılar (eskiden ateşe) yakın bir yere konan sandalyelere geçerler. İki davulcu ve iki köçek meydanda oynamaktadır.Az sonra davulcular oturur,köçekler oyunlarım sürdürürler.Köçeklerin oyunu bittiğinde çalgılar biraz dinlenir.Bu sırada halkı eğlendirmek için (eskiden) soytarı mey dana çıkar.Soytarı ağzı laf eden,güldürmeyi eğlendirmeyi bilen biridir Eli ne bir sopa alır ortaya çıkar,yarı şaka yarı ciddi sözlerden oluşan maniler: uydurup söylerdi.İşte bu sözlerden birkaç satır: Kavunu yer suyunu akıtır, Şıngırdaklı maşayla karıyı korkutur, Balca'nm adamı. -gülüşmeler- Vara vara vardım Alan'a, Kemane çaldım Bir kalbur samana. -gülüşmeler- Bir kaburgasından Dokuz kepçe olur Aymanın adamı. -gülüşmeler- Kürek elinde sabah namazı, Ak donla bendin başına gider, Sarıyar adamı. Soytarı gösterisini bitirdiğinde tekrar çalgılar çalmağa başlar.Guruplar halinde köyün gençleri oyuna kalkarlar. Meydan yerindeki eğlence bittiğinde kahveye gelinir,burada çalan çalgıcılara ve oyna yan köçeklere paralar takılır.(1960'tan sonra soytarı, 1970'ten sonra da köçekler görünmez oldular.)
Sarıyar Baraj Gölünde Her Aktiviteye Yer Vardır Fotoğraf : Bedriye ÇUKUR DÜĞÜN ODUNU Gelin alma perşembe ise çarşamba günü,pazar ise cumartesi günü düğün odununa gidilirdi.8-10 eşekle (ESKİDEN) 4-5 kişi çalgılar eşliğinde silahlar atılarak köy kenarına kadar götürülüp yollanır, dönüşlerinde karşılama yapılmazdı. Odundan gelenlere yemek verilirdi. Gelen odunlardan birer yük camiye, okula, odaya ve kız evine,kalanı da düğün evine yakılırdı. (1956 yılında köye elektrik geldik ten sonra düğün odununa gidilmiyor, düğünlerde pazar günü yapılıyor.) Salı günü sabahı, çalgılar eşliğinde oğlan evinden eşeklere yüklenen çeyiz dolu denkler kız evine gider.(Günümüzde süslenmiş traktör kullanılıyor.) Bu denklerde yatak,yorgan,sandık ve kap kaçaktan oluşun eşyalar bulunur. Böylece oğlan evinin çeyizini kız evi görmüş olur. Bu çeyiz,kızın çeyiziyle birlikte gelin gelirken oğlan evine geri gelir. Salı günü yük gittikten sonra gün düz kız başı, çarşamba günü akşamı da kına gecesi yapılır. Kız başında gelin olacak kızın başına,kına gecesinde ise elleri ne ve ayaklarına kına yakılır. Sarıyar Baraj Gölünün tepelerden iki ayrı görünüşü.Yoldan inilen yerden başlıca piknik alanları modern bir şekilde hazırlanmıştır. Balıkların pişirilmesi ya da közlenmesi için ocaklıklar inşa edilmiştir, piknikçilerin mangal götürmelerine gerek yoktur.Her türlü ihtiyaç maddesi satılmaktadır YÜK ÇIKARMA Salı günü sabahı, çalgılar eşliğinde oğlan evinden eşeklere yüklenen çeyiz dolu denkler kız evine gider.(Günümüzde süslenmiş traktör kullanılıyor.) Bu denklerde yatak,yorgan,sandık ve kap kaçaktan oluşun eşyalar bulunur. Böylece oğlan evinin çeyizini kız evi görmüş olur. Bu çeyiz,kızın çeyiziyle birlikte gelin gelirken oğlan evine geri gelir. KIZ BAŞI Salı günü yük gittikten sonra gün düz kız başı, çarşamba günü akşamı da kına gecesi yapılır. Kız başında gelin olacak kızın başına,kına gecesinde ise elleri ne ve ayaklarına kına yakılır.
Fotoğraf : Durhan GÜLHAN KINA GECESİ VE YUFKA KAPMA Çarşamba günü akşam karanlığından önce dünürşüler oğlan evinden çalgılar eşliğinde tüfek atılarak çeyiz asılı yere getirilir, onların peşinden tüm köy kadınları gelir.İyi oynayanlardan iki genç kız oğlan elbisesi giyerek oğlan olurlardı.Genç kızlar ve yeni gelinler bunlarla oyuna kalkıp oynarlar.Bu sırada çeyiz asılı yerin kapısına yakın olan bir yere asılan yufkayı damat yanında bir erkek arkadaşıyla kapmaya çalışırken kız tarafının kadınlarınca yakalanıp oynatılır.Bu olaya yufka kapma denir.Gelin olacak kızın çeyiz asılı yere gelişiyle eğlencenin neşeli yanı biter,yas etme başlar.Ortaya oturtulan gelinin etrafında toplanılır,anılar acı bir dille dile getirilerek yas edilir ve ağlanır ve de ağlatmaya çalışılır. Kavak dalı eğilmesin Birbirine değmesin Söyleyin babama Gabaklar devek attı Beni gurbete vermesin Yılanlar yola yattı A komşular Gök ceviz dokunurum Beni babam gurbete attı Dibinde mektup okunur mu Öksüz kızın çeyizi Biner atın alacasına Böyle bakılırını Gider yolun incesine Haber verin amcasına Amcasız kız gelin olur mu? Yastan sonra,üzerine iğde ve patlamış mısır ortasına da kına tası konan tepsi getirilir.Gelin olacak kızın eline ve ayağına kına yakılır. Kına yakma işlemi bitince gelin orta yerden kenara alınır. Tepsi ortaya getirilir, üzerindekiler yenilince, etrafında duranlar bir elleriyle boş tepsinin altından tutup bir elleriyle de üstü ne vurarak neşeli sözler içeren maniler söylerler. Oğlanın sırça parmağına da anası evde kına yakar. Çeyiz asılı kaldığı iki gece boyunca oğlan evinden bir erkek tarafından beklenir,kına gecesi bittiğinde toplanırdı.
Sarıyar Kasabasında bahçeler çok verimlidir Fotoğraf : Bedriye ÇUKUR NİŞAN ATMA Gelin alma günü öğleden önce nişan atma yarışı yapılırdı.200-300 m uzağa dikilen nişan tahtasına dolma tüfeklerle ya da tek kırma av tüfekleriyle nişan alınıp atılırdı. Dikilen nişanı vurana konan para ödülü verilirdi. Gelini,oğlan evinden gelen dünürşüler düzer (giydirir). Öğle namazından sonra gelin alınır. Gelin alıcılar,çalgılar eşliğinde oynayarak gelirken,gelin ve anası yas etmeye başlarlar. Gelin Kara çalı bitmez mi sandın anam Kızınız evden gitmez mi sandın anam Ayağım büyüdü yollara sığmaz oldu anam Başım büyüdü evlere sığmaz oldu anam. Ana Açık kapımı örterdin yavrum Kapalı kapıyı açardın yavrum Ocağımın ateşiydin yavrum Şimdi bırakıp gidiyorsun yavrum. Gelin Leblebi koydum tasa Doldurdum basa basa A benim kadın anam Şimdiden sonra gelecek Kızından sana tasa. Yas etme bittiğinde oğlan evi tarafından bir kadın,gelinin arkasına geçip belinden kucaklar ayaklan yerden kesilecek kadar gelini kaldırıp, Kötü huyların burada kalsın İyi huyların oraya gitsin Başın pınar ayağın göl olsun Avuçladığın toprak altın olsun Allah hayırlı kapılar açsın, hayırlı yazılar yazsın diye duygularını açıklar.Bu arada yükler indirilir,eşeklere(eskiden) şimdi lüks araçlar,yüklenir.Gelin evinin önünde çalgılar çalmakta oyunlar oynanmaktadır.Hazırlanan gelini güveyin babası,babası yoksa en yakın aile büyüğü bulunduğu odadan çıkartır,bu sırada oğlan babası gelinin ana sına süt hakkı verir,sonra gelin kapı önünde bekleyen atın yanına indirilir.Şimdi son model otomobil, Çalgılar Susar, köyün imamınca dua okunur,sonra gelin arabaya bindirilir.Tam arabaya bindiğinde üstüne şeker ve para atılır.Kalabalığın arasına yere düşen para ve şekerleri çocuklar yarışırcasına toplamaya uğraşırlar.Baş dünürşü'nün taşıdığı halı heybenin bir gözüne;kabak çekirdeği,maya,oklava ve ilikmen konur. Kabak deveği gibi devek atsın,vardığı yerde mayalansın,işi ve gücü olsun diye.Gelinin iki yanından ve atın başından tutula rak yürünür Çalgılar yanık yanık çalmakta oldukları gelin alma havasını kesip daha hareketli ve neşeli olanlarına geçerler.Gelin alayını oluşturan seğmenler halay çekerek oğlan evine doğru ilerlerler.Genellikle iki gurup halinde halay çeken seğmenlerin başlarında bayrak taşıyanlar vardır.Bayraklı sopanın ucuna bir çevre takılır,çevrenin üzerine de kağıt para iğnelenir.Bu parayla düğünden sonra köy delikanlılarınca yeme içme yapılır.Gelin köyün bir başından bir başına dolaştırılarak oğlan evine getirilir.Kız evinde olduğu gibi burada da üstüne demir para ve kaba şeker atılır.Bu yapılanla gelinin eve bereket getireceği ne inanılır.Attan,şimdi otomobilden indiğinde kurban kesilir,gelin kana basarak eşikten geçer.Güveyde bu sırada evin balkonundan iki el silah atar.Gelin odasına çıkartılır,çeyizleri odasına asılır.Halay çekerek gelen oyunculara çevre yada mendil dağıtılır.Oyun sonunda oğlan evi pilav verir.Gelin alınacağı ve alındı ğı günün akşamı içki içilir. Düğün evinin gücü yeterliyse içki ve mezeler oğlan evinden karşılanır.Değilse herkes kendisi sağlar.Evlerde içen guruplar türküler söyleyerek,tabanca atarak,çalgılar eşliğinde oyunlar oynayarak meydan yerine gelirler.Geç saatlere kadar eğlenilir. Kayanın bedenleri,dane dane benleri var,keklik,ceza yeri,Konyalı,meşeli,zeybek gibi oyunlar en çok oynanan oyunlardandır.Pilav Pilav,evin önünde üç taş üzerine konan ve altında odun yanan kazanda yaşlı kadınlar tarafından pişirilir.Pilav kazanı kancalarından geçirilen bir sırıkla,yufkalarda kalbur ve gözerlerle meydan yerine taşınır.Yere serili yaygılar üzerinde yufkayla yenir,kaşık kullanılmaz.Yasal nikahın yanı sıra birde imam nikahı yapılır.Resmi nikah düğün öncesi yapıldığından,düğün günü imam nikahı yapılır.İkindi ile akşam arası,muhtar,imam ve iki aile büyüğünden oluşan heyet,önce gelin odasındaki gelinin nikahını, sonrada ayrı bir odada damadın nikahını kıyarlar. GÜVEY SALMA Gerek gelin alımında,gerekse gerdeğe girene kadar geçen zamanda gelinin yüzünü hiç göremeyen güveye öğleden sonra yeni evlilerden bir arkadaşı gerdek gecesi nasıl davranması gerektiğini anlatır.Güvey yatsı namazından sonra salınır.Yatsı Nallıhan 'da üretilen ve piyasa adı Maratelli olan kabak çeltiğin pirinci ılık tuzlu suda yarım saat bekletilerek bire-bir ölçek sıcak su konularak pişirilirse pilavı güzel olur.Eski dinklerin pilavı çok daha güzel olurdu. Onlar çeltiği fabrika gibi parlatmaz,çeltiğin üzerindeki sarı tabakayı yok etmezlerdi. * Sarıyar Kasabası Web Sitesi hazırlanırken metin bölümlerinin %95’i Mesut ŞENER’in NALLIHAN Kitabından alınmıştır.Gösterdiği anlayıştan dolayı kendisine burada teşekkür ederiz. * Sitemizi fotoğraflarıyla destekleyen Durhan GÜLHAN,Bedriye ÇUKUR ve Mehmet SÖKMEN’e de ayrıca teşekkür ederiz. Bu haber 656 defa okunmuştur.
|
HAVA DURUMUDetaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın. |
||||||||||||||||||||
|
Bu web sitesinin tüm içeriğinin yasal hakları saklıdır. Linkimiz belirtilerek kullanılabilir. Altyapı: MyDesign Haber Sistemi |
||||||||||||||||||||||
