SARIYAR KASABASI HİDRO ELEKTRİK SANTRALI

Sitede Online 3 Ziyaretçi Var

HAZIRLANIŞ

FOTO GALERİLER

* Sarıyar Kasabası Web Sitesi hazırlanırken metin bölümlerinin %95’i Mesut ŞENER’in NALLIHAN Kitabından alınmıştır.Gösterdiği anlayıştan dolayı kendisine burada teşekkür ederiz.
* Sitemizi fotoğraflarıyla destekleyen Durhan GÜLHAN,Bedriye ÇUKUR ve Mehmet SÖKMEN’e de ayrıca teşekkür ederiz.

* Durhan GÜLHAN Foto Galerisi
* Bedriye ÇUKUR Foto Galerisi

* Bilgi, belge ve fotoğraf göndermek isteyenler E - Mail adresimizi tıklayabilirler.

SARIYAR KASABASI HİDRO ELEKTRİK SANTRALI - H.E.S

Sarıyar Barajı Görüntüleri.Çekim : Bedriye ÇUKUR

SARIYAR KASABASI GENEL TANITIM

İlçenin iki kasabasından biri olan Sarıyar'da belediye teşkilatı 01 Aralık 1973'te kuruldu.Baraj yapımı öncesi ve sonrasında sebze yetiştiriciliği Sarıyar'ın önemli bir gelir kaynağı olmuştur.Sarıcakaya ilçesinden sonra yörede turfanda sebzeyi ilk çıkartan köyümüz Sarıyar'dır.Sarıyar' da en güzel turşuyu bu köyün kadınları kurar.Bugün tarımla daha çok yaşlı kuşaklar uğraşmaktadır. Gençler ise sanayi de ve hizmet sektöründe çalışmakta dırlar.Baraj inşaatı yapımından önceki yıllarda,köyün büküne ve Mihalıççık'a geçişi sağlayan köprüyü sel yıkınca,Sakarya Nehri "Gemi" denilen salla geçilmeye başlanmış ve bu durum baraj bendi bitene kadar yani su kesilene kadar sürmüştür.Gemi,iki yakaya sağlamca çakılmış kazıklara bağlı halat üzerinde kayar,hayvan ve insan geçişini sağlardı.Baraj yapımıyla başlayan sosyo-ekonomik gelişmeler köyü kasaba olma konumuna taşıdı.1945 'te Sarıyar Köyü 465 nüfuslu küçük bir köy iken,1955'te barajın yapıldığı yıllar da köyde 4 699 kişi yaşamıştır. Bu da Nallıhan'ın o günkü nüfusunun üç katı bir rakam olmaktadır.1983'te kasaba olan köyde 1990 nüfus sayımına göre l 887 kişi,1997 sayımına göre de 1721 kişi yaşamaktadır.Ka sabada ilkokulun yanı sıra ortaokul ve lise vardır.İlkokul 1928'de,ortaokul 1975'te,lise de 1980'de açılmış tır.Kasaba elektriğe Nallıhan'dan önce kavuşmuş,1952 'de baraj yapımının başlamasıyla köye elektrik verilmiştir. Baraj yapımından önce bük,nehirden dolaplarla çıkartılan suyla sulanırdı.Baraj yapımından sonra gölden nehir yatağına bırakılan suyla,dolap yerlerine kurulan motorlar yardımıyla sulanmaya başladı.Bil hassa 1980'ler den sonra üreticinin biberleri ürün vermeden kurur.Çözüm kuyu sistemine geçmekte bulunur.Akar suyun uzağına açılan kuyular suları filtre ederek toplar.Toplanan bu sularla sulanan sebzelerden tekrar iyi ürün alınmaya başlanır.Sarıyar Baraj gölünde 1980 öncesi çok bulunan sazan balığı bugün çok azdır.Olanlarda sanki petrol kokusu sinmiş gibi koktuğundan yenilememektedir.Bu kirliliğe bilhassa Eski şehir'in için den geçen Porsuk nehri neden olmaktadır.1997 yılı baharın da baraj santralın da çalışan bir görevli,santraldan bir saatte 60 ton deterjan geçtiğini,yaz günleri kokudan durulmadığını söyledi.Çevreye duyarlı yetişmekte olan kuşakların çabası sonucu gelecek yıllarda gölde yine eskisi gibi güzel sazanların üremesinin sağlanacağını ümit ederiz.

Sarıyar'lı Nine yüz elli yıllık tarihi ve hatıralarla dolu ahşap balkonundan bakarken kim bilir kafasından neler geçerdi,hızla geçen bir ömür, geride bıraktığı anılar,o tatlı günleri hatırlarken işte bir düşüncedir almış mahzun bir şekilde bakarken düşüncelere daldığı her halinden belli olan bu nine çoktan ölmüş! Fotoğraf : Durhan GÜLHAN

SARIYAR BARAJI ve HİDROELEKTRİK SANTRALI (H.E.S)

Baraj,Ankara'nın 120 km kuzeybatısında,ilçe merkezinin 25 km güneydoğusundaki Sarıyar Kasabası civarında,Sakarya Nehri üzerinde kurulmuştur.İsmini bu kasabadan almıştır.Sakarya ırmağının Sarıyar köyü önlerinde önce batıdan kuzeye ve sonra yine batıya doğru bir kavisle yönünü değiştirdiği mevkii de bu kavisin 1.5 km kadar gerisinde inşa edilmiştir.Sakarya Nehrine ait etütler EİEİ tarafından 1935 yılında,jeolojik etütler ise 1943 yılında başlamıştır.Ankara'ya 165 km uzaklıktaki barajın yol yapım çalışmalarına 1951 yılında başlanmış.Baraj yolları yoğun insan emeğiyle kazma kürekle yapılmıştır.Kaya dolgu olarak düşünülen baraj,sonradan teknik ve ekonomik nedenler yüzünden beton ağırlık barajına çevrilmiş.Yapımını yerli firma olarak Etibank üstlenmiş.01 Mart 1953 yılında inşasına başlanan barajda, 1956 yılının Nisan ayında ilk su tutulmuş.4 ünite olarak projelendirilen hidroelektrik santralinin temeli 03.10.1951'de atılmış 02 Aralık 1956'da ilk iki ünite si 4x40 000 Kw takatla hizmete girmiştir.Açılışa devrin Cumhurbaşkanı Celal Boyar ve başbakan Adnan Menderes de gelmişlerdir.Diğer iki ünitesi de ikinci beş yıllık plan döneminde 1966 yılında işletmeye alınmıştır.Baraj elektrik enerjisi üretimi dışında,barajdan Karadeniz'e kadar olan 360 km lik ırmak vadisindeki yerleşim yerlerini ve tarım arazilerini su baskınlarından korumak amacını da gütmetedir.Bu düzenlemeye daha sonraki yıllarda yapıları Gökçekaya Barajı da katılmıştır.Sarıyar beton ağırlıklı barajının temel tabandan yüksekliği 108 m,taban genişliği 95 m,taban uzunluğu 60 m.dir.Üst seviyede platform genişliği 7 m,uzunluğu ise 257 m yi bulur.Barajın gövdesinin beton hacmi 560 000 m3 tür.Barajda aşırı dolma

halinde fazla suları dışarı atmak üzere onbirer metre aralıkla 6 tane dolu savak yapılmıştır. Barajın gerisinde oluşmuş bulunan gölün yüzölçümü 83 km.dir. Biriken suyun hacmi l 900 000 000 m3 ü bulur. Göl uzunluğu 63 km. dir. Bent rakımnda gölün derinliği 100m,orta bölümde 60-80 m.dir.Genişliği yukarı bölümde l 000 m,bende yakın dar ve derin vadide birkaç yüz m.dir.İşletmede 1973 yılında 148 kişi çalış maktayken 1996 Ekim ayı itibariyle toplam 123 kişi çalışmaktaydı.İşletme personelini barındırmak için kurulan iki site vardır. İki site arası 800 m kadardır.Siteler Sarıyar Köyüne yaklaşık 2 km uzaklıktadır. Siteler,çalışanların gereksinmelerine yanıt verecek biçimde düşünülüp yapılmıştır. Sinema,lokal, konukevi, spor alanları, yüzme havuzu ve göl kenarında plaj tesisleri vardır.Sarıyar

Fotoğraf : DSİ Arşivi

Kasabası farklı ekosistemleri barındıran doğal bitki örtüsüne sahiptir.Tarım çalışmalarının yapıldığı bük alanında her tür meyve ağacı bulunur.Tarlalar ağaçların arasına yerleşik durumdadır.Son yıllarda her tarla ve bahçede tam donanımlı bağ evi inşa edilmiştir.Kasabada genel olarak evler bahçelere uzak durumdadır,bahçe ve tarladaki ürünler köye eşek sırtın da ve motorlu araçlarla taşınır.Sarıyar Kasabası farklı ekosistemleri barındıran doğal bitki örtü süne sahiptir.Tarım çalışmalarının yapıldığı bük alanında her tür meyve ağacı bulunur.Tarlalar ağaçların arasına yerleşik durumdadır.Son yıllarda her tarla ve bahçede tam donanımlı bağ evi inşa edilmiştir.Kasa bada genel olarak evler bahçelere uzak durumdadır,bahçe ve tarladaki ürünler köye eşek sırtında ve motorlu araçlarla taşınır.Sarıyar Barajı Ankara'ya 165 km uzaklıkta olup Nallıhan ilçesine bağlı doğa harikası güzel bir beldemizdir.Sarıyar Kasabasında yaşam son derece çok renkli çeşitlilik içerir.Sarıyar Kasabası doğal yapı olarak zengin ekosistem bütünlüğüne sahiptir,Baraj gölü eskiye nazaran biraz kirlenmiştir.Ama zengin doğa güzelliği hiç bozulmamıştır.Orman Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğünce Sarıyar Baraj gölü havzasında Davutoğlan Köyü civarındaki sulak alan Nallıhan Kuş Cenneti olarak koruma altına alınmıştır.Söz konusu bu alan da 168 çeşit kuş yaşamaktadır.Bu alanda yetişen kuşların korunması yöre halkının bilinçlendirilmesi ile olanaklı olacaktır.

SARIYAR BARAJININ YAPIMINDA ETKİLENEN KÖYLER

Sarıyar Baraj Gölünde Plajlar
Fotoğraf : Bedriye ÇUKUR

Barajın yapımı bittiğinde bir kısmı Nallıhan'a bir kısımda Mihalıççık'a bağlı olan köylerden , kimi tamamen, kimi de kısmen baraj gölü suları altında kalmıştır.Etkilenen 11 köyden 7' si Nallıhan'a, 4'üde Mihalıççık 'a bağlıdır. Kısmen etkilenenlerin arazileri sular altında kalmış, tam etkilenenler ise göç etmişlerdir. Tam etkilenen köylerden Nallıhan'a bağlı olanlar; Çayırhan, Sarılar,Yardibi,Fasıl. Mihalıççık'a bağlı olanlar; Saban oku ve Sobucabük. Sadece bir kısım arazileri sular altında kalan köyler: Nallıhan'dan; Akçabayır, Davutoğlan. Mihalıççık'tan, Uşakbükü, Koyunallı, Obruk. Çayırhan' dan 30 hane Bursa Orhan gazi' ye göç etmiş ama bir müddet sonra,bu kez de Orhangazi'de aldıkları arazi kamulaştırılınca yine Nallıhan'a dönmüşlerdir Baraj yapımından etkilenip, baraj gölü suları altında, Anılarda kalan köy

SARILAR : Ankara ilinin 120 km batısında Nallıhan ilçesine bağlı Sarılar Köyü kuruluş tarihi bilinmeyen çok eski bir köydü. İhtiyarların anlattığına göre,tahminen 350-450 yıl evvel Bolu,Mudurnu,Nallıhan,Mihalıççık, Eskişehir Vilayet ve kasabalarına gidip gelinen yolun şimdi sular altında kalan Sarılar Köyü köprübaşı mevkiinde Höyüğün olduğu yerde Gül Şehri varmış.Güzelliği ve şirinliği ile dillerde dolaşırmış.Gül şehri,yol kenarında olması nedeniyle bir çok yolcu ve kervanların durağı imiş.Bu şehri yolculukları esnasında tanıyan bazı beyler mahiyetleri ile geliyor,baskınlarda bulunuyorlarmış.Bu baskınlara halkın içinden Sarı Efeler denen üç kardeşler karşı çıkıyormuş.

Zaman zaman baskınlar devam ediyor, halk beylerin baskın ve zulmüne tahammül edemez hale geliyor ve Gülşehrini terk etmek zorunda kalıyorlar. Sarı Efeler mahiyetleri ile birlikte Aladağ Çayını geçerek Gül Şehrinin 5 km batısına düşen Sakarya'nın geçtiği vadinin kenarındaki mağaraya yerleşiyorlar.Burası yol uğramaz kervan geçmez misali bir yer.Arazisi de gayet verimli.Sarı Efeler ve mahiyetleri burada yaşamlarını sürdürüyorlar, hane sayıları artıyor. Nereye gideceksin diye biri diğerine sorduğunda, giden kişi Sarı Efelerin yanına demez, Sarıların yanına dermiş, zamanla Sarılar, Sarılar Köyü olmuş. Köyün kurulduğu yerde

Sarıyar Glünde Bulutlu Günün Görünümü
Fotoğraf :Durhan GÜLHAN

Sakarya Nehrinin aktığı vadi karşılıklı kayalıktı.Köyün evleri kayaların dibine kurulmuştu. Evler taş ve kerpiç duvarlı,ahşap dolgulu,çorak damlı idi.Köyün ortasından geçen,köy evlerini sağlı sollu ikiye ayıran arnavut kaldırımlı yolu vardı.Köyün girişinde üç derslikli ilkokulu, ahşap minareli güzel bir camisi,cami avlusunda kuyusu, hemen yanında imam evi ve bitişiğinde halk odası vardı.Halk odasının alt katı kıraathane, dolaplar içinde kitaplar vardı.Binanın üst katı ise köy ihtiyar heyeti odası ve misafirhane idi.Komşu Yardibi köyü halkı ve Akyar çiftliği sakinleri bayram namazlarını Sarılar Köyü camiinde kılarlardı.Köyün yanındaki Sarılar köprüsü şimdiki yeni Çayırhan Nahiyesinin l km güneyinde Aladağ Çayının üzerine kuruluydu.Kuruluş yeri kuzey batıdan güneye doğru sıra tepe ve kayalıkların birbirine yaklaşan burunlar idi. Köprünün ne zaman yapıldığı bilinmemektedir.Köyün yaşlı kişilerinden edinilen bilgiye göre köprü Istanbul-Bağdat kervan yolunun bir geçit köprüsüydü.40 m uzunluğunda,altı gözlüydü. Köprünün ayakları sütun olmayıp yığma ayaktı.

Sarıyar Baraj Gölü Kıyısındaki Piknik Alanı
Fotoğraflar : Bedriye ÇUKUR

Sayfa Yapım : Mehmet SÖKMEN - 0532 5258493
Web Tasarım Ve Yapım Hizmetleri - Antalya
www.mehmetsokmeninyeri.com

ANASAYFA SARIYAR KUŞ CENNETİ SOSYAL TESİSLER SOSYAL HAYAT SARIYAR GEÇMİŞİ DOĞUM VE AD KOYMA DÜĞÜNLER VE EVLENMELER DÜĞÜN ADETLERİ YÖRESEL OYUNLAR KÜLTÜR EDEBİYAT EL SANATLARI YEMEK KÜLTÜRÜ SARIYAR H.E.S FOTO GALERİ 1